Torzeniec i Wyszanów – pierwsze zbrodnie Wehrmachtu Relacje świadków ze zbiorów IZ
W nocy z 1 na 2 września oraz 2 września 1939 r. żołnierze Wehrmachtu częściowo spalili i wymordowali mieszkańców dwóch miejscowości – Torzeńca (ob. powiat ostrzeszowski) oraz Wyszanowa (ob. powiat wieruszowski). Były to jedne z pierwszych zbrodni armii niemieckiej dokonanych na polskiej ludności cywilnej. 10 lat po zakończeniu wojny, w (...)
Zdjęcia z zakładu „Foto-Stewner” z nazistowskiej uroczystości w okupowanym Poznaniu
Spośród ponad 7,5 tys. fotografii, które są częścią zbiorów Archiwum II Wojny Światowej IZ, dużą grupę stanowią zdjęcia z wizyt różnych funkcjonariuszy niemieckich oraz uroczystości nazistowskich w w Gauhauptstadt Posen, stolicy Kraju Warty. Do tej grupy zakwalifikować można pięć fotografii, znajdujących się obecnie pod sygnaturą IZ Dok. IV-145, pochodzących z (...)
Niemieckie obwieszczenia z pierwszych tygodni okupacji w Poznaniu
Tuż po zakończeniu wojny przekazana została do Instytutu Zachodniego oryginalna niemiecka teczka zatytułowana „Öffentliche Bekanntmachungen” (Obwieszczenia publiczne). Odnaleźć w niej można 36 różnego rodzaju obwieszczeń władz okupacyjnych. Pod względem chronologicznym najwcześniejsze z nich pochodzi z 14 września, a najpóźniejsze z 22 listopada 1939 r., obejmą one zatem okres pierwszych tygodni (...)
Z pamiętnika szabrownika, czyli o nieudanej wyprawie na Międzyrzecz
Zajmowanie ziem przyłączonych do Polski w wyniku II wojny światowej, propagandowo zwanych Ziemiami Odzyskanymi, było zadaniem trudnym ze względu na kilka czynników. Jednym z tych, który wpłynął negatywnie na ten proces i jednocześnie na trwałe zapisał się w pamięci i wspomnieniach osadników, był szaber. Chodzenie na szaber, szabrowanie, szaberplace – (...)
Wizyta Greisera w trzech powiatach Kraju Warty w 1941 roku
Jednym z elementów sprawowania władzy przez Arthura Greisera, namiestnika Rzeszy i gauleitera w Kraju Warty, były regularne wizyty w różnych miejscowościach okręgu. Greiser kontrolował w ten sposób podlegających mu niemieckich landratów i burmistrzów oraz instytucje państwowe i partyjne. Podróże te miały wymiar polityczno-propagandowy, służący przede wszystkim propagowaniu rzekomej wyższości cywilizacyjnej (...)