Author

Osteuropa_a
Historia powszechna, Problematyka europejska, Stosunki międzynarodowe,

Osteuropa zwischen Mauerfall und Ukrainekrieg. Bes(...)

  • Autorzy:  Martin  Aust,  Andreas  Heinemann-Grüder,  Angelika  Nußberger,  Ulrich  Schmid
  • Wydawca:  Suhrkamp  Verlag,  Berlin  2022
  • Seria:  „edition suhrkamp”,  2777
  • ISBN:  978-3-518-12777-3
  • Oprawa:  miękka
  • Liczba stron:  254

Wraz z upadkiem muru berlińskiego na horyzoncie pojawiła się nowa era, która oprócz  liberalizacji w gospodarce miała nieść demokrację, wolność i rządy prawa dla całej Europy. Jednak od czasu agresji Rosji na Ukrainę wszystko się zmieniło. 24 lutego 2022 roku stał się punktem zwrotnym, który nie tylko ma konsekwencje dla przyszłości, ale skłania do ponownej oceny niedawnej przeszłości.

Trzydzieści lat po zakończeniu konfliktu Wschód-Zachód, przepaść dzieląca Rosję od jej zachodnich sąsiadów jest głębsza niż kiedykolwiek. Także w Unii Europejskiej bardziej widoczne stają się linie podziałów. Spoglądający krytycznie w przeszłość autorzy publikacji  Osteuropa zwischen Mauerfall und Ukrainekrieg  analizują najważniejsze aspekty epoki, która w 2022 roku dobiegła końca.

Nigdy więcej
Historia Niemiec, Historia Polski,

“Nigdy więcej wojny!” 1 września w k(...)

  • Autorzy:  Waldemar  Czachur,  Peter  Oliver  Loew
  • Wydawca:  Wydawnictwo  Naukowe  Scholar,  Warszawa  2022
  • Seria:  „Współczesne  Społeczeństwo  Polskie  Wobec  Przeszłości”,  t. 14
  • ISBN:  978-83-66849-80-8
  • Oprawa:  miękka
  • Liczba stron:  375

Hasło „Nigdy więcej wojny” w istotny sposób współtworzyło pamięć o 1 września w Polsce, NRD i RFN. W każdym z tych krajów stało się jednak nośnikiem odmiennych treści.

Autorzy publikacji “Nigdy więcej wojny!” pokazują, jak w Polsce oraz w obu państwach niemieckich od 1945 do 1989 roku media kształtowały pamięć zbiorową o ataku Niemiec na Polskę i o wybuchu II wojny światowej. Badacze poszukują odpowiedzi na pytanie, kto upamiętniał 1 września 1939 roku, jakie rozwijały się rytuały związane z obchodami tej rocznicy, a także co symbolizowała ona w pamięci zbiorowej Polaków i Niemców. Czachur i Loew próbują ustalić, czy upamiętnianie wybuchu II wojny światowej wykorzystywano do rozwijania wspólnej pamięci opartej na dialogu i czy wpłynęło ono na proces zbliżenia między Polakami i Niemcami.

Machtwechsel
Aktualności, Niemcoznawstwo,

Machtwechsel. Wie eine neue Politikergeneration da(...)

  • Autor:  Anna  Sauerbrey
  • Wydawca:  Rowohlt  Verlag,  Berlin  2022
  • ISBN:  978-3-7371-0144-8
  • Oprawa:  twarda
  • Liczba stron:  320

Skończyła się epoka, w której urząd kanclerza sprawowała Angela Merkel. Na scenę polityczną wkroczyło pokolenie reprezentujące nowy styl polityki. Anna Sauerbrey zadaje pytanie, co to oznacza dla demokracji w RFN.

Niemiecka dziennikarka przygląda się politykom nowego pokolenia, którzy obecnie wyznaczają kurs. Sauerbrey próbuje wyjaśnić, co nimi kieruje, co ich łączy, a co dzieli. Pokazując w książce Machtwechsel, jak działa nowa elita polityczna, autorka stawia diagnozy, które sięgają w przyszłość Niemiec.

Mit Ziem
Historia Polski, Książki,

Mit Ziem Odzyskanych w literaturze. Postkolonialny(...)

  • Autor:  Arkadiusz  Kalin
  • Wydawca:  Akademia  im.  Jakuba  z  Paradyża,  Gorzów  Wielkopolski  2019
  • ISBN:  978-83-65466-84-6
  • Oprawa:  twarda
  • Liczba stron:  628

Praca habilitacyjna Arkadiusza Kalina poświęcona jest problematyce kulturowej mitu politycznego Ziem Odzyskanych i jego reprezentacji w twórczości literackiej. Po II wojnie światowej mit Ziem Odzyskanych stał się oficjalną narracją. W początkach Polski Ludowej ukazywanie w literaturze procesów kolonizacyjnych odnoszących się do Ziem Odzyskanych miało wywierać istotny wpływ na kształtowanie postaw społecznych w państwie.

Wskazany przez autora przykład Ziemi Lubuskiej reprezentuje założenia politycznego mitu Ziem Odzyskanych. Zagospodarowanie terenów leżących w ujściu Warty i w środkowym biegu Odry wymagało wysiłków w celu kolonizacji kulturowej – procesu budowy świadomości polskości tego regionu, co znalazło swoje odzwierciedlenie m. in. w literaturze.

Global gescheitert
Aktualności, Historia powszechna, Stosunki międzynarodowe,

Global gescheitert? Der Westen zwischen Anmaßung (...)

  • Autor:  Susanne  Schröter
  • Wydawca:  Verlag  Herder,  Freiburg – Basel – Wien  2022
  • ISBN:  978-3-451-39367-9
  • Oprawa:  miękka
  • Liczba stron:  234

Zachód rzadko wydawał się tak zjednoczony, jak na początku wojny w Ukrainie, gdy wolności i demokracji trzeba było bronić przed autokratycznym systemem. Ale za początkową jednością szybko ujawniły się pierwsze pęknięcia.

Jak pogodzić ograniczenia ekonomiczne z celami politycznymi? Ile warte są własne ideały Zachodu? W swojej książce politolog, etnolog i znawczyni islamu Susanne Schröter pokazuje, że jest to poważny problem.

Brunner Einheit
Historia Niemiec, Niemcoznawstwo,

Einheit und Transformation. Deutschland in den 199(...)

  • Autor:  Detlev  Brunner
  • Wydawca:  Verlag  W. Kohlhammer,  Stuttgart  2022
  • Seria:  „Geteilte  Geschichte : Deutschland  1945-2000”
  • ISBN:  978-3-17-033244-7
  • Oprawa:  miękka
  • Liczba stron:  213

W 1990 roku Niemcy stanęli przed szansą, a zarazem wyzwaniem, scalenia dwóch przeciwstawnych ideologicznie i strukturalnie państw. U progu lat dziewięćdziesiątych XX wieku rozpoczęła się transformacja struktur gospodarczych i społecznych, reorganizacja administracji państwowej oraz łączenie różnych tożsamości, które wyrosły w demokracji i dyktaturze.

Detlev Brunner podsumowuje pierwszą dekadę po zjednoczeniu. Niemiecki historyk skupia się nie tylko na gospodarce, społeczeństwie i kulturze, ale także na ówczesnych wyzwaniach polityki wewnętrznej i zagranicznej RFN, ukazując m. in. różnice w przebiegu procesu zjednoczenia w różnych regionach Niemiec.

Hoffmann Alles
Historia Niemiec, Historia Polski,

Alles, was wir nicht erinnern. Zu Fuß auf dem Flu(...)

  • Autor:  Christiane  Hoffmann
  • Wydawca:  Verlag  C.H. Beck,  München  2022
  • ISBN:  978-3-406-78493-4
  • Oprawa:  twarda
  • Liczba stron:  274, [5]

22 stycznia 2020 roku Christiane Hoffmann wyruszyła ze wsi Różyna na Dolnym Śląsku. Zamierzała przebyć pieszo drogę, którą odbył jako dziecko jej ojciec, uciekając przed Armią Czerwoną zimą 1945 roku. W drodze Hoffmann prowadziła rozmowy z napotkanymi ludźmi.

Po przebyciu zaplanowanej 550-kilometrowej trasy na zachód Christiane Hoffmann podzieliła się swoimi przemyśleniami w publikacji Alles, was wir nicht erinnern. Napisana przez niemiecką publicystkę książka nie tylko przedstawia dzieje jej rodziny na tle historii, ale także przytacza relacje naocznych świadków wydarzeń wojennych oraz ludzi spotkanych przez autorkę, obrazując nieszczęścia spowodowane przez wojnę.

Plunderung Polen
Historia Niemiec, Historia Polski,

Die Plünderung Polens. Die Reichsfinanzverwaltung(...)

  • Autor:  Ramona  Bräu
  • Wydawca:  De  Gruyter  Oldenbourg,  Berlin  2022
  • Seria:  „Das  Reichsfinanzministerium  im  Nationalsozialismus”,  Bd. 4
  • ISBN:  978-3-11-071793-8
  • Oprawa:  twarda
  • Liczba stron:  484, [1]

Publikacja Die Plünderung Polens  ukazuje, jak niemiecka nazistowska administracja finansowa działająca w okupowanej Polsce pomagała systematycznie plądrować podbity kraj. Badania podjęte przez Ramonę Bräu w ramach projektu finansowanego przez Federalne Ministerstwo Finansów dowodzą, że pozornie nieszkodliwi biurokraci byli mocno zaangażowani w okupację i wojnę, umożliwiając rządy terroru III Rzeszy.

Niemieccy urzędnicy podatkowi i celni dokonywali masowych wywłaszczeń, kradnąc majątek państwa polskiego i obywateli polskich na ogromną skalę. Po II wojnie światowej nie ponieśli za to odpowiedzialności – jak wynika z przeprowadzonych badań, w administracji finansowej Niemiec istniał wysoki poziom ciągłości kadrowej przed i po 1945 roku.

Zwei plus Vier
Historia Niemiec, Historia powszechna, Niemcoznawstwo,

Zwei plus Vier. Die internationale Gründungsgesch(...)

  • Redakcja:  Tim  Geiger,  Jürgen  Lillteicher,  Hermann Wentker
  • Wydawca:  De  Gruyter  Oldenbourg,  Berlin,  Boston  2021
  • Seria:  „Schriftenreihe  der  Vierteljahrshefte  für  Zeitgeschichte”,  Bd. 123
  • ISBN:  978-3-11-072790-6
  • Oprawa:  miękka
  • Liczba stron:  VI, 251

12 września 1990 r. w Moskwie został podpisany traktat, który umożliwił zjednoczenie Niemiec. Układ zwany powszechnie traktatem „2+4”, regulował międzynarodowo-prawne ramy włączenia terytorium NRD do Republiki Federalnej Niemiec. Traktat stwierdzał, że zjednoczone Niemcy będą obejmowały obszar RFN, NRD i całego Berlina, a granice te będą ostateczne.

Publikacja  Zwei plus Vier  omawia bezpośrednie warunki zjednoczenia Niemiec w 1990 r., ale także analizuje sposoby radzenia sobie z ciężarami przeszłości, takimi jak problem reparacji i odszkodowań czy sprawa granicy polsko-niemieckiej. Wobec zakończenia konfrontacji Wschód-Zachód postawiona została również kwestia nowego projektu przebudowy Europy oraz podjęta dyskusja nad rolą Niemiec w tym procesie.

Wyższy Sąd Krajowy
Historia Polski, Najnowsze publikacje Instytutu Zachodniego,

Wyższy Sąd Krajowy w Poznaniu 1939-1945. Zarys d(...)

  • Autor:  Bogumił  Rudawski
  • Tłumaczenie dokumentów:  Elżbieta Marszałek
  • Wydawca:  Instytut  Zachodni,  Poznań  2022
  • Seria:  „Documenta Occupationis”,  t. XVIII
  • ISBN:  978-83-66412-37-8
  • Oprawa:  miękka
  • Liczba stron:  514

Wyższy Sąd Krajowy w Poznaniu był najważniejszym sądem powszechnym w Kraju Warty i jedną z głównych instytucji niemieckiego terroru. Pod pozorem czynności prawnych zwalczał on bezwzględnie wrogów III Rzeszy.

Przed sądem odbywały się przede wszystkim rozprawy dotyczące przygotowywania zdrady stanu. Były to sprawy polityczne wymierzone w Polaków, którzy przynależeli do organizacji konspiracyjnych. Drugim ważnym polem orzeczniczej działalności sądu były sprawy o defetyzm, którego dopuszczali się Niemcy. Przed Wyższym Sądem Krajowym stanęło ogółem blisko 1700 osób. 472 oskarżonych skazano na karę śmierci.

Publikacja Wyższy Sąd Krajowy w Poznaniu 1939-1945  wydana przez Instytut Zachodni zawiera m. in. wybór wyroków wydanych przez sąd, a także obszerny aneks z wykazem przeprowadzonych rozpraw oraz alfabetycznym spisem osądzonych osób.

Nowsze
Starsze