Author

Utwory powstańcze
Historia Polski, Książki,

Utwory powstańcze / Roman Tadeusz Wilkanowicz

  • Autor:  Wilkanowicz, Roman Tadeusz (1886-1933)
  • Wybór, opracowanie i wstęp:  Kiec, Izolda
  • Wydawca:  Instytut Kultury Popularnej, Poznań 2018
  • ISBN:  978-83-945698-9-1
  • Seria:  Wielkopolskie mikrohistorie, t. 5
  • Oprawa:  twarda
  • Liczba stron:  533

Tobie Polsko, ta kropla krwi wrzącej,
Tobie Polsko, tych naszych serc bicie,
Tobie każdy cień myśli gorącej,
Tobie wszystko, na śmierć i na życie!

Powyższe słowa często są przywoływane przy okazji obchodów kolejnych rocznic wybuchu Powstania Wielkopolskiego 1918-1919, jednak ich autor, Roman Tadeusz Wilkanowicz (1886-1933), pozostaje wciąż postacią mało znaną. Co więcej niejednokrotnie jest mylony z własnym synem, również Romanem Tadeuszem (1909-1944), który był grafikiem i uczestnikiem konspiracji okupacyjnej w Warszawie.

Przywrócenia pamięci Romana T. Wilkanowicza – powstańca wielkopolskiego, uczestnika wojny polsko-bolszewickiej 1919-1920, korespondenta wojennego, a zarazem poety, satyryka i dziennikarza – podjęła się Izolda Kiec, która w książce Utwory powstańcze zebrała jego rozproszone teksty. Obok wierszy oraz wspomnień i refleksji z okresu Powstania Wielkopolskiego w publikacji znalazły się również inne utwory patriotyczne, w tym elegie oraz teksty inspirowane postaciami wielkich Polaków. Zebrane utwory poprzedza obszerny rozdział wstępny autorstwa Izoldy Kiec, zatytułowany Bard wielkopolskiej wolności. Wykorzystując liczne odnalezione dokumenty oraz źródła drukowane, autorka wstępu zgłębia kontekst historyczny opublikowanych utworów, aby przywołać zapomniane fragmenty bogatej biografii Romana T. Wilkanowicza.

Książka wydana w serii Wielkopolskie mikrohistorie, okraszona na okładce satyrycznym wizerunkiem Wilkanowicza, przypomina o twórcy, który przedstawiając swoje racje w niepokorny, emocjonalny sposób, dążył do utworzenia wolnej, niepodległej i sprawiedliwej dla wszystkich Polski.

Wersal
Historia powszechna, Najnowsze publikacje Instytutu Zachodniego,

Wersal 1919. Nowa kultura bezpieczeństwa dla Pols(...)

  • Autor:   Grzegorz Kucharczyk
  • Wydawca:  Instytut Zachodni, Poznań 2019
  • ISBN:  978-83-61736-92-9
  • Seria:  Studia Europejskie, nr 21
  • Liczba stron:  209
  • Oprawa:  miękka
  • Format:   14,5 x 20,5 cm

Wielka Wojna, jak do 1939 roku nazywano pierwszą wojnę światową, była konfliktem, który pod względem zasięgu geograficznego, wysiłku militarnego oraz oddziaływania na społeczeństwa i gospodarkę zaangażowanych w nią państw, a przede wszystkim wielomilionową liczbę ofiar przekroczył wszelkie ówczesne wyobrażenia. Oczekiwano zatem, że toczący się w Paryżu od stycznia do czerwca 1919 roku proces pokojowy przyniesie rozstrzygnięcia, które na trwale położą kres dalszym wojnom.

Prezentowana monografia przynosi nowatorskie spojrzenie na kształtowanie się powojennego ładu światowego. Jest to spojrzenie wielostronne – od wilsonowskiego projektu nowej Europy poczynając, poprzez stanowisko wobec niego Brytyjczyków i Niemców, ale też strony japońskiej, aż po bolszewickie wizje środowiska międzynarodowego czy propozycje pokojowe Benedykta XV. Na tym tle wieloaspektowo przedstawione zostały wysiłki zmierzające do odrodzenia się państwa polskiego.

Niezwykle inspirujące są te fragmenty książki, które przedstawiają międzynarodowe reakcje na podpisanie traktatu wersalskiego oraz dalekosiężne skutki wejścia w życie jego postanowień. To w nich autor upatruje genezy narodzin faszyzmu i negatywnych następstw dla stosunków polsko-niemieckich.

Pamięć środowiskowa
Historia Polski, Książki,

Pamięć środowiskowa we wspomnieniach osadników(...)

  • Autor:   Małgorzata Praczyk
  • Wydawca:  Wydawnictwo Instytutu Historii UAM, Poznań 2018
  • ISBN:  978-83-65663-86-3
  • Oprawa:  miękka
  • Liczba stron:  403

W ostatnich miesiącach II wojny światowej i w pierwszych powojennych latach przez Ziemie Odzyskane przetaczały się masy ludzi, zwierząt oraz rzeczy. Dynamicznie zmieniało się też środowisko przyrodnicze tych obszarów. Małgorzata Praczyk, autorka publikacji Pamięć środowiskowa we wspomnieniach osadników poddała analizie obraz przyrody utrwalony w pamiętnikach przesiedleńców z tego okresu, aby zbadać relacje zachodzące między osadnikami a poszczególnymi elementami środowiska przyrodniczego.

Pamięć ludzi o środowisku dotyczyła przyrody na kolejnych etapach wędrówki osadników: od pozostawionej w dawnym miejscu zamieszkania, poprzez obserwowaną w drodze, po zastaną i zasiedlaną w nowym miejscu. Książka ukazuje pozytywny wpływ środowiska na aktywność ludzi, którzy znaleźli się w tamtej rzeczywistości historycznej. Poszczególne elementy środowiska naturalnego – zwierzęta, miejsca – pomagały osadnikom oswajać się z nową sytuacją, w przeciwieństwie do utrudniającego zadomowienie się zastanego obcego dziedzictwa kulturowego.

Autorka w swoich badaniach dokonała analizy tekstów kilkuset pamiętników powstałych w ciągu półwiecza 1948-1998. Korzystała przy tym m.in. z licznych wspomnień osadników Ziem Odzyskanych spisanych na konkurs ogłoszony przez Instytut Zachodni w 1956 roku. Książkę ilustrują unikatowe zdjęcia pochodzące w większości ze zbiorów Instytutu Zachodniego.

Gdynia
Historia Polski, Książki,

Projekt edukacyjny „Miasto Gdynia w okresie II w(...)

  • Opracowanie:    Wydział Współpracy  i  Analiz  Samorządowych  Urzędu Miasta Gdyni
  • Kierownik projektu:   Ryszard Toczek
  • Wydawca:  Urząd Miasta Gdyni, Gdynia 2019
  • Oprawa:  miękka
  • Liczba stron:  T. 1: 764 ; T. 2: 853

Urząd Miasta Gdyni od 2007 roku prowadzi projekt badawczy: „Miasto Gdynia w okresie II wojny światowej”, którego celem jest ustalenie możliwie pełnej informacji o historii miasta podczas II wojny światowej. W ramach projektu kompletowana jest wiedza o losach mieszkańców Gdyni w tym tragicznym okresie: o nalotach, masowych wysiedleniach, mordach, a także osadzaniu w obozach pracy przymusowej, gettach oraz obozach koncentracyjnych. Pracownicy Wydziału Współpracy i Analiz Samorządowych UM Gdyni pod kierunkiem Ryszarda Toczka opracowują listy ofiar wśród żołnierzy oraz ludności cywilnej, w tym przedstawicieli inteligencji rozstrzelanych w Lasach Piaśnickich. Urząd Miasta pozyskał też skany niemieckiego publikatora urzędowego z Gdyni Amtsblatt des Stadtkommissars Gotenhafen z lat 1939-1945. Przygotowano opracowania dotyczące poszczególnych zagadnień. Uzupełniają je wspomnienia znanych Gdynian oraz Księga adresowa Gdyni 1937-1938.

Materiały zebrane przez autorów projektu były sukcesywnie publikowane w Internecie pod adresem www.2wojna.gdynia.pl . W roku 2019 większość z nich została wydana drukiem jako Projekt edukacyjny „Miasto Gdynia w okresie II wojny światowej”.  Dwa tomy składające się z 24 zeszytów (w tym jeden zeszyt wieloczęściowy) zawierają wiele stron materiałów źródłowych, m.in. wyżej wymieniony Amtsblatt. Zgromadzone dokumenty są doskonałym źródłem nie tylko dla historyków, ale także dają szeroki dostęp do wiedzy dla mieszkańców miasta i innych osób zainteresowanych historią II wojny światowej, co podkreśla dodane w tytule sformułowanie „projekt edukacyjny”.

Przemysł 4_0
Aktualności, Książki, Niemcoznawstwo,

Przemysł 4.0. Nowa polityka przemysłowa Niemiec (...)

  • Autorzy:   Konrad Popławski, Rafał Bajczuk
  • Wydawca:  Ośrodek Studiów Wschodnich im. Marka Karpia, Warszawa 2019
  • ISBN:  978-83-65827-33-3
  • Oprawa:  miękka
  • Liczba stron:  78

Po czasach produkcji mechanicznej napędzanej siłą pary, produkcji masowej z zastosowaniem energii elektrycznej oraz sterowanej komputerowo zautomatyzowanej linii produkcyjnej, nadchodzi czas czwartej rewolucji przemysłowej, nazwanej Przemysł 4.0 (Industry 4.0). W jednorodnym systemie cyber-fizycznym (CPS – cyber-physical system) następuje integracja ludzi i sterowanych cyfrowo maszyn z Internetem oraz technologiami informacyjnymi. Przepływ informacji ma na celu optymalizację procesów produkcji na różnych jej etapach, co pozwala uzyskiwać przewagę nad konkurencją.

Konrad Popławski i Rafał Bajczuk w publikacji Przemysł 4.0. Nowa polityka przemysłowa Niemiec zastanawiają się, jakie są możliwości i kierunki realizacji założeń czwartej rewolucji przemysłowej w RFN. Autorzy analizują przykładowe przedsięwzięcia podejmowane przez władze niemieckie w celu wspierania krajowego przemysłu, aby umożliwić mu przystosowanie do transformującej się gospodarki globalnej, szczególnie w branży motoryzacyjnej, stoczniowej oraz odnawialnych źródeł energii. Opisane w książce działania pokazują na zwiększanie wpływu rządu federalnego na obszary gospodarki uznawane w Niemczech za strategiczne.

Lebenspfade_Ścieżki
Historia Niemiec, Historia Polski,

Lebenspfade. Ścieżki życia. Polnische Spuren (...)

  • Redakcja:  Peter Oliver Loew, Andrzej Kaluza, Julia Röttje
  • Wydawca:  Deutsches Polen-Institut, Darmstadt, 2019
  • ISBN:  978-3-9820699-0-6
  • Oprawa:  miękka
  • Liczba stron: 224

W ostatnich dziesięcioleciach przybysze z Polski stali się integralną częścią społeczeństwa nad Renem i Menem, ale ich historia w tamtym regionie zaczyna się wcześniej. Publikacja Lebenspfade. Ścieżki życia zawiera teksty o przeszłości i teraźniejszości Polaków żyjących między Bergstraße, Wetterau, Wiesbaden i Hanau. Historyczna mozaika przywołuje pamięć o polskich żołnierzach, politykach, duchownych, pisarzach, muzykach, sportowcach i innych, których losy rzuciły w tamte okolice. Artykuły ilustrują liczne dokumenty i fotografie oraz ryciny przedstawiające bohaterów poszczególnych tekstów.

Publikacja towarzyszyła wystawie “Lebenspfade / Ścieżki życia. Polen in RheinMain”. Ekspozycja przypominająca o obecności Polaków w regionie Ren-Men była prezentowana w Darmstadt od połowy marca do początku maja 2019 roku.

Fuhrungsmacht
Niemcoznawstwo, Stosunki międzynarodowe,

Führungsmacht Deutschland. Strategie ohne Angst (...)

  • Oprawa:  twarda
  • Autor:  Mangasarian, Leon (1960- ), Techau, Jan (1972- )
  • Wydawca:  DTV, München 2017
  • ISBN:  978-3-423-28125-6
  • Liczba stron: 173, [1]

Autorzy książki przedstawiają propozycje podstaw i założeń nowej strategii dla Niemiec w postaci koncepcji „służebnego przywództwa” (Servant Leadership). Została ona zapożyczona z pracy amerykańskiego przedsiębiorcy i teoretyka zarządzania Roberta Greenleafa pt. The Servant as Leader z 1970 r., w której przedstawił on swoje rozważania dotyczące przywództwa osobistego w toku prowadzonych wówczas dyskusji na temat zarządzania w sektorze biznesowym. Podstawą tej koncepcji jest założenie, że przywódca jest podmiotem, który w pierwszej kolejności musi skupiać się na zaspokojeniu potrzeb i interesów jednostek oraz instytucji, którym ma przewodzić.

Mangasarian i Techau do głównych pożądanych atrybutów charakteryzujących Niemcy jako państwo mające sprawować służebne przywództwo zaliczają: konieczność posiadania sprecyzowanych interesów narodowych oraz precyzyjnego wyobrażenia na temat własnego potencjału i pozycji w środowisku międzynarodowym; odgrywanie roli adwokata w stosunku do mniejszych i słabszych partnerów; gotowość do ponoszenia większych nakładów finansowych niż pozostali partnerzy; dysponowanie niezbędnymi zdolnościami do tego, aby móc wypełniać podjęte zobowiązanie związane z przywództwem oraz utrzymywanie wewnątrzpolitycznej legitymizacji dla pełnionej roli państwa przewodzącego.

Autorzy przedstawiają diagnozy uwarunkowań zewnętrznej aktywności RFN, w tym zwłaszcza dotyczących strategicznego myślenia i kultury strategicznej oraz głównych wyzwań dla polityki zagranicznej i bezpieczeństwa Niemiec. Wskazują również konkretne propozycje rozwiązań i zmian w polityce niemieckiej. Choć część postulowanych zmian w polityce RFN była już wcześniej podnoszona przez innych niemieckich autorów, zaletą jest dokonanie przejrzystej systematyzacji stanowiącej jasną i spójną receptę na stojące przed Niemcami problemy i wyzwania.

100 Jahre Polen_1a
Historia Polski, Książki,

100 Jahre Polen. Kleine Bilder mit großen Geschic(...)

  • Koncepcja  i  tekst:  Matthias Kneip, Peter Oliver Loew, Manfred Mack, Julia Röttjer
  • Wydawca:  Deutsches  Polen-Institut,  Darmstadt  2019
  • Oprawa:  miękka
  • Liczba stron:  41, [1]

W 2018 roku Deutsches Polen-Institut w Darmstadt przygotował wystawę “100 Jahre Polen. Kleine Bilder mit großen Geschichten”, włączając się w ten sposób w obchody 100-lecia odzyskania niepodległości przez Polskę. Na ekspozycji zaprezentowano historię ostatnich stu lat dziejów Polski ukazaną w polskich znaczkach pocztowych.

Wystawie towarzyszyła publikacja książkowa 100 Jahre Polen. Kleine Bilder mit großen Geschichten. Eine Briefmarkenausstellung des Deutschen Polen-Instituts. W kilkunastu krótkich, bogato ilustrowanych tekstach, ukazano wybrane zagadnienia z ostatniego stulecia historii Polski. Jako ilustracje posłużyły polskie znaczki pocztowe, niektóre dobrze nam znane, inne będące filatelistycznym rarytasem.

Estonias war Children
Historia powszechna, Książki,

Estonia’s war children: a fractured generati(...)

  • Oprawa:  miękka
  • Autor:  Maddisson, Mai
  • Wydawca:  Brolga Publishing, Melbourne 2017
  • ISBN:  978-1-925367-96-6
  • Liczba stron: 552

Estonia’s war children: a fractured generation porusza mało znaną tematykę losu estońskich dzieci podczas II wojny światowej. Autorka, Mai Maddisson, pochodzi z rodziny uchodźców wojennych z Estonii, która podczas wojny wyemigrowała do Australii. Po wielu latach przepracowanych jako psycholog, Maddisson zebrała opowieści swoich rodaków, którzy jako dzieci podczas wojny trafili w różne miejsca. Niektórych zesłano na Syberię, inni na statkach opuścili Europę, część pozostała w swoim kraju. Każde z tych miejsc miało inny wpływ na życie estońskich dzieci z „podzielonej generacji”.

Książkę wzbogacają unikatowe materiały ilustracyjne pozyskane przez autorkę z prywatnych zbiorów jej rozmówców, podobnie jak i drugą pracę Maddisson: From here began the journey to far off lands. Hats off to Estonian war parents (Melbourne 2017), również dostępną w Bibliotece Instytutu Zachodniego. Obie publikacje, nieobecne w innych polskich książnicach, stanowią rzadkość w bibliotekach europejskich.

Regionalitat_2
Aktualności, Książki,

Regionalität als historische Kategorie : ostmitte(...)

  • Oprawa:  twarda
  • Redakcja:  Sabine Jagodzinski, Aleksandra Kmak-Pamirska, Miloš Řezník
  • Wydawca:  Fibre, Osnabrück, 2019
  • Seria: Einzelveröffentlichungen des Deutschen Historischen Instituts Warschau, 37
  • ISBN:  978-3-944870-62-5
  • Liczba stron: 367

Regiony to nie tylko komponenty geograficzno-terytorialne. Mogą one być także ukonstytuowane kulturowo lub komunikacyjnie, ukształtowane religijnie, wyprowadzone z układów etnicznych albo wyimaginowane. Autorzy publikacji Regionalität als historische Kategorie analizują procesy formowania i rozpadu regionów, przedstawiając je w długiej perspektywie czasowej. Badacze poszukują odpowiedzi na pytania: jakie czynniki konstytuują i modyfikują regiony? W jakich konfiguracjach tożsamościowych powstaje i zanika „regionalność”? Skupiając się głównie na problematyce tworzenia regionów i ukazaniu regionalności, autorzy analizują również możliwości operacjonalizacji regionalności jako historycznie zmiennej figuracji.

źródło: materiały Niemieckiego Instytutu Historycznego w Warszawie

Nowsze
Starsze