Browsing Category

Historia Polski

Żołnierze zapomniani
Historia Polski, Książki,

Żołnierze zapomniani. Wojsko Ochotnicze Ziem Zac(...)

  • Autor:  Bolesław  Rejer-Tarłowski
  • Wydawca:  Agencja  Wydawnicza „Torpress”,  Poznań  2021
  • ISBN:  978-83-960689-0-3
  • Oprawa:  twarda
  • Liczba stron:  346

Bolesław Rejer-Tarłowski odtwarza historię powstania i działalności wielkopolskiej konspiracyjnej organizacji wojskowej, utworzonej 8 grudnia 1939 r. po zjednoczeniu pięciu organizacji  działających wcześniej w Poznaniu.

Autor, oficer Września 1939, po ucieczce z transportu jenieckiego podjął działalność konspiracyjną, stając się jednym z pięciu założycieli Wojska Ochotniczego Ziem Zachodnich. Po latach Rejer-Tarłowski sięga nie tylko do własnych wspomnień, ale także do relacji swoich współtowarzyszy oraz do niemieckich dokumentów sądowych. Uczestnik tamtych wydarzeń przypomina różne formy działania członków organizacji liczącej ponad 1500 konspiratorów oraz ukazuje ich dalsze losy: aresztowania, wyroki, egzekucje, przywracając pamięć o tych, którzy zginęli za Ojczyznę.

Życie codzienne
Dokumentacja prasowa, Historia Polski,

Życie codzienne Polaków w Generalnym Gubernators(...)

  • Autor:  Sebastian  Piątkowski
  • Wydawca:  Instytut  Pileckiego,  Warszawa  2021
  • ISBN:  978-83-66340-50-3
  • Oprawa: twarda
  • Liczba stron:  226

Drobne anonse prasowe przybliżają życie codzienne, ukazując potrzeby i pragnienia zwykłych ludzi. Anonse prasowe z czasów okupacji prezentują dodatkowo inne zjawiska, jak pauperyzacja czy ubóstwo dotykające tak ludność miejscową, jak i wysiedleńców z innych ziem.

Sebastian Piątkowski na podstawie drobnych ogłoszeń zamieszczonych w polskojęzycznej prasie niemieckiej próbuje odpowiedzieć na pytanie, jak z problemami życia codziennego próbowali sobie radzić Polacy wrzuceni w brutalne realia wojny i okupacji.

Cyprian_Fotografie
Historia Polski, Historia powszechna,

Fotografie 1918-1919 / Tadeusz Cyprian

  • Autor:  Tadeusz  Cyprian
  • Opracowanie zdjęć:  Robert  Andre
  • Redakcja:  Monika  Piotrowska
  • Wydawca:  Wydawnictwo  Robert  Andre,  Koło  2021
  • ISBN:  978-83-954879-1-0
  • Oprawa:  twarda
  • Liczba stron:  136

Tadeusz Cyprian, wicedyrektor Instytutu Zachodniego w Poznaniu w latach 1956–1957, był niekwestionowanym autorytetem nie tylko w dziedzinie prawa, ale i fotografii, jako wybitny przedstawiciel krajowego środowiska fotograficznego. Pasję tę wyniósł z domu, a rozwinął po wydostaniu się z obozu jenieckiego i udaniu się do Francji w roli rekruta do polskiej armii. T. Cyprian fotografował życie codzienne żołnierzy przedostających się z Włoch do Francji, a następnie przebywających w obozie szkoleniowym Błękitnej Armii w bretońskim miasteczku Quintin i okolicach oraz w bazie lotniczej Pars-lès-Romilly w pobliżu Paryża.

133 negatywy zdjęć z tego okresu zostały przechowane przez córkę autora. Dzięki temu obecnie mogła powstać publikacja Fotografie 1918-1919  zawierająca dokument nie tylko biograficzny, ale i historyczny – unikatowy fotoreportaż o drodze przebytej przez hallerczyków, o szkoleniach i zwykłej codzienności w Armii Polskiej.

Cyprian_Notatki jeńca
Historia Polski, Historia powszechna, Zasoby archiwalne,

Notatki jeńca 1917-1918 / Tadeusz Cyprian

  • Autor:  Tadeusz  Cyprian
  • Redakcja:  Monika  Piotrowska,  Magdalena  Knapowska
  • Wydawca:  Wydawnictwo  Robert  Andre,  Koło  2021
  • ISBN:  978-83-954879-0-3
  • Oprawa:  twarda
  • Liczba stron:  354

Prawnik Tadeusz Cyprian (1898–1979) w 1945 roku jako przedstawiciel Polski brał udział w procesie głównym zbrodniarzy hitlerowskich w Norymberdze. Jednak już wcześniej,  jako osiemnastolatek tuż po maturze, trafił w sam środek ważnych wydarzeń. Powołany do armii austriackiej, znalazł się na froncie I wojny światowej. Walczył na froncie włoskim, gdzie dostał się do niewoli. W latach 1917–1918 przebywał w obozach jenieckich w Paduli pod Salerno i Santa Maria Capula w pobliżu Neapolu.

Dzienniki Tadeusza Cypriana z tego okresu przechowuje Archiwum Polskiej Akademii Nauk, Oddział w Poznaniu. Sześć niepozornych zeszytów skrywa intrygujący tekst spisywany na bieżąco we włoskich obozach jenieckich. Zapiski młodego żołnierza opublikowane obecnie jako Notatki jeńca 1917-1918 zawierają m. in. nieznany obraz historii tworzenia armii polskiej we Włoszech.

Wartheland
Historia Niemiec, Historia Polski,

Wartheland. Dzieje zbrodni / Adam Pleskaczyński

  • Autor:  Adam  Pleskaczyński
  • Wydawca:  Instytut  Pamięci  Narodowej,  Poznań – Warszawa  2021
  • ISBN:  978-83-8229-225-1
  • Oprawa:  miękka
  • Liczba stron:  383

Reichsgau Wartheland, okręg administracyjny utworzony przez Niemców z ziem polskich włączonych bezpośrednio do III Rzeszy, był dla okupanta poligonem doświadczalnym narodowego socjalizmu. W tym „wzorcowym okręgu Rzeszy” prowadzona była najbardziej rasistowska i bezwzględna polityka narodowościowa spośród wszystkich obszarów bezpośrednio wcielonych do Niemiec.

Album Wartheland. Dzieje zbrodni  ukazuje przebieg niemieckiej okupacji Kraju Warty z perspektywy trzech grup narodowościowych: Niemców, Polaków i Żydów. Około 1000 opublikowanych fotografii pochodzi ze zbiorów ponad 30 instytucji oraz prywatnych kolekcji, m. in. ze zbiorów Instytutu Zachodniego. Opatrzone komentarzami zdjęcia przybliżają wydarzenia nie tylko w Poznaniu i Łodzi, ale także w wielu mniejszych miejscowościach Wielkopolski i ziemi łódzkiej, przedstawiając życie codzienne przedstawicieli trzech narodów w okupacyjnej rzeczywistości.

Mazur_Z badań
Aktualności, Historia Polski, Najnowsze publikacje Instytutu Zachodniego,

Z badań nad stosunkiem mieszkańców Ziem Zachodn(...)

  • Opracowanie:  Zbigniew  Mazur
  • Przygotowanie do druku:  Maria  Wagińska-Marzec
  • Wydawca:  Instytut  Zachodni,  Poznań  2021
  • Seria:  „Ziemie Zachodnie – Studia i Materiały”,  nr 30
  • ISBN:  978-83-66412-21-7
  • Oprawa:  miękka
  • Liczba stron:  168 s., [40] s. tablic

Przeprowadzone w latach 1995-1996 rozmowy z przedstawicielami lokalnych elit intelektualnych Ziem Zachodnich i Północnych zaangażowanymi w budowanie powojennej rzeczywistości przyniosły wiele interesujących spostrzeżeń dotyczących zagadnień związanych z wielowarstwową spuścizną historyczną tych regionów. Spotkania te ukazały, jak odmienne było podejście różnych grup społecznych wobec zastanego krajobrazu kulturowego, na co składało się wiele czynników.

Opublikowany obecnie raport, będący efektem prac podjętych w ramach zainicjowanego przez Zbigniewa Mazura interdyscyplinarnego projektu badawczego realizowanego w latach 90. w Instytucie Zachodnim w Poznaniu, pozwala lepiej zrozumieć dylematy, przed jakimi stawała wówczas ludność napływowa, a także lokalne władze oraz osoby, które z racji pełnionych funkcji sprawowały pieczę nad przejętą spuścizną.

Westfalacy
Historia Niemiec, Historia Polski,

Westfalacy. Wspomnienia, dzieje datami ujęte, bib(...)

  • Koncepcja, opracowanie autorskie i redakcja:  Jan  Papiór
  • Wydawca:  Wydawnictwo  „Rys”,  Poznań  2020
  • ISBN:  978-83-66666-11-5
  • Oprawa:  miękka
  • Liczba stron:  602

Publikacja  Westfalacy  została przygotowana w 150 rocznicę pierwszych migracji Polaków za chlebem do Westfalii i Nadrenii na zachodzie Niemiec. Emigracja Westfalaków była z zamierzenia czasowa. Chcieli tylko zarobić nieco grosza i wrócić w rodzinne strony. Tymczasem przebywając na obczyźnie tworzyli polskie środowisko kulturowe, pielęgnując mowę i wiarę ojców.

Przybyli do Nadrenii i Westfalii polscy robotnicy z wykształceniem zaledwie elementarnym nie byli przygotowani do pracy kulturowej w organizacjach społecznych. Bazując jednak na mowie ojczystej i wierze katolickiej starali się zachować łączność między sobą. Gromadzili się w towarzystwach polsko-katolickich, kołach śpiewu i na zjazdach śpiewackich, w gniazdach sokolich i innych organizacjach.

Jan Papiór, autor i wydawca opracowania, oddał głos samym Westfalakom, przytaczając ich wspomnienia, a także starał się uchwycić datami dzieje Polonii Westfalsko-Nadreńskiej oraz zebrał bibliografię dotychczasowych publikacji na ten temat.

Polish Church
Historia Polski, Książki,

The Polish Catholic Church under German occupation(...)

  • Autor:  Jonathan  Huener
  • Wydawca:  Indiana  University  Press,  Bloomington  2021
  • ISBN:  978-0-253-05404-3
  • Oprawa:  miękka
  • Liczba stron:  XVII, [3], 352, [1]

Jonathan Huener przybliża anglojęzycznemu czytelnikowi losy Kościoła rzymskokatolickiego w Polsce pod okupacją niemiecką. Amerykański historyk skupia się na prześladowaniach Kościoła w latach 1939-1945 w Kraju Warty, regionie włączonym przez okupanta do Rzeszy.

Na podstawie źródeł zebranych w polskich archiwach państwowych i kościelnych autor ukazuje szeroką gamę prześladowań, które spotykały duchowieństwo i wiernych w Kraju Warty: aresztowania, przetrzymywanie w obozach koncentracyjnych i w więzieniach, egzekucje, zamykanie kościołów, niszczenie i konfiskatę mienia kościelnego oraz ograniczenie publicznego wyrażania wiary. Huener bada też sposoby reakcji polskich katolików na represyjne środki reżimu nazistowskiego.

W publikacji wykorzystano m. in. dokumenty oraz fotografie ze zbiorów archiwalnych Instytutu Zachodniego.

ZZiP Nowe Konteksty
Aktualności, Historia Polski, Najnowsze publikacje Instytutu Zachodniego,

Ziemie Zachodnie i Północne (1945-2020). Nowe ko(...)

  • Redakcja:  Małgorzata  Bukiel,  Andrzej  Sakson,  Cezary  Trosiak
  • Wydawca:  Instytut  Zachodni,  Poznań  2020
  • Seria:  „Ziemie Zachodnie – Studia i Materiały”,  nr 29
  • ISBN:  978-83-66412-19-4
  • Oprawa:  twarda
  • Liczba stron:  414, [1] s., [36] s. tablic

Migracje na Ziemie Zachodnie i Północne po II wojnie światowej rozpoczęły zupełnie nowy etap w formowaniu się więzi i relacji w społeczeństwie polskim. Procesy te zachodziły w bardzo zróżnicowany sposób, gdyż specyfika kulturowa poszczególnych regionów stwarzała odmienne warunki bytowe dla przybywających osób.

Autorzy kilkunastu tekstów zebranych w książce Ziemie Zachodnie i Północne (1945-2020). Nowe konteksty  zwracają uwagę na różne kwestie istotne dla formowania się współczesnego społeczeństwa w Polsce XX i początku XXI wieku. Badacze analizują poszczególne zjawiska, zachodzące w społecznościach lokalnych i regionalnych na terenach przyłączonych do Polski po II wojnie światowej.

Całości publikacji dopełnia bibliografia wybranych prac Andrzeja Kwileckiego (1928-2019), uczonego szczególnie zasłużonego w dziedzinie badania przemian społecznych zachodzących na Ziemiach Zachodnich i Północnych.

Ostpreussens
Historia Polski, Książki,

Ostpreußens Kriegsbeute. Der Regierungsbezirk Zic(...)

  • Redakcja:  Christhardt  Henschel
  • Wydawca:  Fibre,  Osnabrück  2021
  • Seria:  „Einzelveröffentlichungen des Deutschen Historischen Instituts Warschau”,  42
  • ISBN:  978-3-944870-75-5
  • Oprawa:  twarda
  • Liczba stron:  416

Po niemieckiej agresji na Polskę w 1939 roku północna część Mazowsza została włączona do prowincji Prusy Wschodnie jako Regierungsbezirk Zichenau. Stolicą rejencji zostało miasteczko Ciechanów, przemianowane na Zichenau. Podobnie jak na innych terenach polskich włączonych do Rzeszy, niemieccy okupanci traktowali ten region jako obszar kolonizacji, pozbawiając zamieszkałą tu ludność polską i żydowską praw obywatelskich.

Publikacja Ostpreußens Kriegsbeute. Der Regierungsbezirk Zichenau 1939–1945  zawiera referaty historyków z Polski, Niemiec i Francji wygłoszone na konferencji w Niemieckim Instytucie Historycznym w maju 2017 roku. Zebrani w Warszawie badacze skupili się na różnych aspektach okupacji niemieckiej na północnym Mazowszu, pytając nie tylko o ideologię, strukturę i charakter reżimu okupacyjnego, ale także o życie codzienne i strategie przetrwania okupowanej ludności wobec różnorodnych form masowej przemocy wobec mieszkańców Regierungsbezirk Zichenau.

Nowsze
Starsze