Browsing Category

Książki

Bezduszni
Historia Polski, Książki,

Bezduszni. Zapomniana zagłada chorych

  • Autor:  Kalina  Błażejowska
  • Wydawca:  Wydawnictwo Czarne,  Wołowiec  2023
  • Seria:  „Reportaż – Wydawnictwo Czarne”
  • ISBN:  978-83-8191-758-2
  • Oprawa:  twarda
  • Liczba stron:  325, [3]

O polskich ofiarach nazistowskiego programu eutanazji wiadomo niewiele. To, co udało się ustalić, nie dotarło do powszechnej świadomości, mimo że ofiar tych było co najmniej dwadzieścia tysięcy, a po raz pierwszy komory gazowej Niemcy użyli do zgładzenia pacjentów szpitala psychiatrycznego w Owińskach koło Poznania.

Na wybranych przykładach – dziecięcej kliniki psychiatrycznej w Lublińcu, szpitala psychiatrycznego dla dorosłych w Gostyninie oraz domu opieki w Śremie – autorka Bezdusznych opowiada o zagładzie pacjentów szpitali psychiatrycznych i mieszkańców domów opieki w okupowanej Polsce. Błażejowska opisuje wszystkie grupy ofiar: od dzieci po najstarszych, od chorych neurologicznie lub psychicznie po niepełnosprawnych i niesamodzielnych. Książka przywraca pamięć o zagładzie osób przeznaczonych przez nazistów do likwidacji jako życie niewarte życia.

Wdowiński_A my
Historia Polski, Książki,

A my nie jesteśmy wybawieni

  • Autor:  Dawid  Wdowiński  (1895-1970)
  • Redakcja: Martyna Grądzka-Rejak
  • Wydawca:  Wydawnictwo  Instytutu  Pamięci  Narodowej,  Warszawa  2023
  • ISBN:  978-83-8229-708-9
  • Oprawa:  miękka
  • Liczba stron:  237, [3] s., [48] s. tablic

W 2023 roku obchodzono 80. rocznicę wybuchu powstania w getcie warszawskim. W nawiązaniu do tych wydarzeń wydano przekład wspomnień Dawida Wdowińskiego, zaangażowanego w działalność Żydowskiego Związku Wojskowego. Jego zapiski stanowią ważne źródło do studiów nad dziejami getta warszawskiego oraz toczącego się tam powstania.

Wspomnienia Wdowińskiego po raz pierwszy opublikowano w Stanach Zjednoczonych (And We Are Not Saved, 1963), a w 1970 roku ukazało się ich tłumaczenie na język hebrajski. Obecne wydanie jest pierwszą publikacją tekstu w języku polskim.

Die dreckige
Książki, Stosunki międzynarodowe,

Die dreckige Seidenstraße. Wie Chinas Wirtschafts(...)

  • Autor:  Philipp  Mattheis
  • Wydawca:  Wilhelm  Goldmann  Verlag,  München  2023
  • ISBN:  978-3-442-31715-8
  • Oprawa:  twarda
  • Liczba stron:  281, [1]

Choć chiński system polityczny i łamanie w nim praw człowieka są nie do pogodzenia z zachodnimi wartościami demokratycznymi, Niemcy wprowadziły zasadę zmiany poprzez handel, spodziewając się, że Chiny zmienią się wraz ze wzrostem dobrobytu. Stało się jednak odwrotnie: Chiny zamykają się na świat zewnętrzny, jednocześnie zyskując ogromne wpływy gospodarcze i polityczne. Partia Komunistyczna podważa demokratyczne rządy i zachodnie liberalne normy kapitalistyczne oraz wspiera reżimy autorytarne, a prawa człowieka i ochrona środowiska nie odgrywają w Chinach żadnej roli.

Philipp Mattheis podróżował po krajach, przez które przebiegają nowe Jedwabne Szlaki: od Kazachstanu po Węgry, od Sri Lanki po Gruzję, od Grecji po Niemcy. Dziennikarz, wieloletni korespondent prasy niemieckiej specjalizujący się w kwestiach dalekowschodnich, obnaża mechanizmy oraz konsekwencje chińskiej gospodarki i geopolityki, wzywając do ponownego przemyślenia relacji z Chinami.

Sakson Mazur
Historia Polski, Książki,

Andrzej Sakson. Mazur z wyboru

  • Autor:  Martyna  Siudak
  • Wydawca:  Oficyna  Retman,  Dąbrówno  2023
  • ISBN:  978-83-62552-43-6
  • Oprawa:  twarda
  • Liczba stron:  189, [3]

Publikacja  Andrzej Sakson. Mazur z wyboru  to reportaż biograficzny, w którym losy głównego bohatera stają się drogą do przybliżenia czytelnikom sprawy mazurskiej. Autorka porusza temat mniejszości narodowych i etnicznych zamieszkujących Ziemie Zachodnie i Północne.

Oparta na rzetelnej kwerendzie tekstów naukowych oraz wywiadach z bohaterem i jego otoczeniem książka ukazuje nie tylko biografię i drogę naukową związanego przez wiele lat z Instytutem Zachodnim profesora Andrzeja Saksona, ale także jego ustalenia naukowe. Interesująca opowieść o tożsamości Mazurów wybrzmiewa tu przez pryzmat badacza tej społeczności.

Wielkopolanie 44
Historia Polski, Książki,

Wielkopolanie ’44. Jak mieszkańcy Wielkopol(...)

  • Autor:  Agnieszka  Cubała
  • Wydawca:  Dom  Wydawniczy  Rebis,  Poznań  2022
  • ISBN:  978-83-8188-547-8
  • Oprawa:  twarda
  • Liczba stron:  421

Podczas II wojny światowej wielu mieszkańców Kraju Warty, którzy zostali wysiedleni lub zmuszeni do ucieczki, przedostało się do stolicy, gdzie włączali się w działalność konspiracyjną, a w 1944 roku stanęli do walki w Godzinie „W”.

Agnieszka Cubała w swojej książce zebrała informacje o Wielkopolanach – uczestnikach powstania warszawskiego (w tym o Edwardzie Serwańskim, po II wojnie światowej związanym z Instytutem Zachodnim). Obszerny aneks publikacji zawiera alfabetycznie uszeregowane krótkie biogramy 1041 mieszkańców Wielkopolski, którzy zaangażowali się w ten narodowy zryw.

Kościoły Żary
Historia Polski, Książki,

Kościoły i ich wyposażenie na terenie miasta or(...)

  • Autorzy:  Anna  Polak,  Paweł  Karp
  • Wydawca:  Muzeum  Pogranicza  Śląsko-Łużyckiego,  Żary  2022
  • ISBN:  978-83-951920-4-3
  • Oprawa:  twarda
  • Liczba stron:  115

Publikacja wydana przez Muzeum Pogranicza Śląsko-Łużyckiego w Żarach włącza się w nurt badań nad dziedzictwem kulturowym ziem przyłączonych do Polski po 1945 roku. Na potrzeby realizowanego projektu autorzy wykonali badania terenowe, dokumentując obecny stan i straty poniesione w wyposażeniu świątyń na terenie miasta i gminy Żary.

Anna Polak i Paweł Karp pokrótce przybliżają proces włączania Żar i okolic do Polski po II wojnie światowej, a następnie ukazują wybrane obiekty sakralne, począwszy od tych, które utraciły swoje wyposażenie. Odrębne miejsce poświęcono świątyniom obecnie nieistniejącym lub pozostającym w stanie ruiny. Całość wzbogaca obszerny materiał fotograficzny, obejmujący zarówno zdjęcia archiwalne – m. in. ze zbiorów Instytutu Zachodniego –  jak i wykonane współcześnie przez autorów.

Region czy regiony
Historia Polski, Książki,

Region czy regiony? Ziemie Zachodnie i Północne,(...)

  • Redakcja  naukowa:  Wojciech  Kucharski,  Adam  Makowski,  Andrzej  Sakson,  Brygida  Solga,  Grzegorz  Strauchold,  Ryszard  Tomkiewicz
  • Wydawca:  Ośrodek  „Pamięć  i  Przyszłość”,  Wrocław  2022
  • ISBN:  978-83-963893-9-8
  • Oprawa:  twarda
  • Liczba stron:  717, [2]

Ziemie Zachodnie i Północne wiąże wewnętrznie jedno z najbardziej kluczowych wydarzeń dziejowych, jakim była II wojna światowa. W jej wyniku dokonały się znaczące procesy, których następstwa trwają do dzisiaj: zmiana przynależności państwowej tych terenów, niemal całkowita wymiana ludności, zmiana struktury etnicznej i wyznaniowej, a zatem również zmiana języka, kodów kulturowych oraz strategii politycznych. Przerwana została wówczas ciągłość pamięci. Pozostał krajobraz przyrodniczy i kulturowy, dziedzictwo nierzadko sięgające korzeniami średniowiecza, a także, mimo zniszczeń, dość duży potencjał gospodarczy.

Publikacja nie daje ostatecznej odpowiedzi na tytułowe pytanie: Region czy regiony. Jest to raczej próba zmierzenia się z tym zagadnieniem przez 37 autorów reprezentujących różne ośrodki badawcze, w tym Instytut Zachodni. Celem jest dostarczenie różnorodnych danych, także statystycznych, do analizy wskazanego problemu i przedstawienie możliwych odpowiedzi.

Mit Ziem
Historia Polski, Książki,

Mit Ziem Odzyskanych w literaturze. Postkolonialny(...)

  • Autor:  Arkadiusz  Kalin
  • Wydawca:  Akademia  im.  Jakuba  z  Paradyża,  Gorzów  Wielkopolski  2019
  • ISBN:  978-83-65466-84-6
  • Oprawa:  twarda
  • Liczba stron:  628

Praca habilitacyjna Arkadiusza Kalina poświęcona jest problematyce kulturowej mitu politycznego Ziem Odzyskanych i jego reprezentacji w twórczości literackiej. Po II wojnie światowej mit Ziem Odzyskanych stał się oficjalną narracją. W początkach Polski Ludowej ukazywanie w literaturze procesów kolonizacyjnych odnoszących się do Ziem Odzyskanych miało wywierać istotny wpływ na kształtowanie postaw społecznych w państwie.

Wskazany przez autora przykład Ziemi Lubuskiej reprezentuje założenia politycznego mitu Ziem Odzyskanych. Zagospodarowanie terenów leżących w ujściu Warty i w środkowym biegu Odry wymagało wysiłków w celu kolonizacji kulturowej – procesu budowy świadomości polskości tego regionu, co znalazło swoje odzwierciedlenie m. in. w literaturze.

Niemiecki zbrodniarz
Historia Polski, Książki,

Niemiecki zbrodniarz przed polskim sądem. Krakows(...)

  • Autor:  Joanna  Lubecka
  • Wydawca:  Ośrodek  Myśli  Politycznej ; Instytut  Pamięci  Narodowej,  Kraków  2021
  • Seria:  „Studia i Analizy”,  t. 37
  • ISBN:  978-83-66112-46-9 ; 978-83-8229-303-6
  • Oprawa:  twarda
  • Liczba stron:  392

Joanna Lubecka przedstawia krakowskie procesy przed Najwyższym Trybunałem Narodowym, w których po II wojnie światowej sądzono niemieckich zbrodniarzy wojennych. Autorka ukazuje atmosferę panującą  wokół procesów oraz dylematy prawne, z którymi konfrontowani byli polscy prawnicy.

Publikacja przybliża także sylwetki niemieckich oskarżonych oraz kładzie nacisk na zasługi polskich prawników w kwestii uznania działań okupantów za konsekwentnie realizowany plan eksterminacji narodu polskiego.

Żołnierze zapomniani
Historia Polski, Książki,

Żołnierze zapomniani. Wojsko Ochotnicze Ziem Zac(...)

  • Autor:  Bolesław  Rejer-Tarłowski
  • Wydawca:  Agencja  Wydawnicza „Torpress”,  Poznań  2021
  • ISBN:  978-83-960689-0-3
  • Oprawa:  twarda
  • Liczba stron:  346

Bolesław Rejer-Tarłowski odtwarza historię powstania i działalności wielkopolskiej konspiracyjnej organizacji wojskowej, utworzonej 8 grudnia 1939 r. po zjednoczeniu pięciu organizacji  działających wcześniej w Poznaniu.

Autor, oficer Września 1939, po ucieczce z transportu jenieckiego podjął działalność konspiracyjną, stając się jednym z pięciu założycieli Wojska Ochotniczego Ziem Zachodnich. Po latach Rejer-Tarłowski sięga nie tylko do własnych wspomnień, ale także do relacji swoich współtowarzyszy oraz do niemieckich dokumentów sądowych. Uczestnik tamtych wydarzeń przypomina różne formy działania członków organizacji liczącej ponad 1500 konspiratorów oraz ukazuje ich dalsze losy: aresztowania, wyroki, egzekucje, przywracając pamięć o tych, którzy zginęli za Ojczyznę.

Nowsze
Starsze