Browsing Tag

powstanie wielkopolskie

Powstanie Wielkopolskie 1918-1919

Redakcja: Olaf Bergmann
Wydawcy: Wielkopolskie Muzeum Niepodległości – Poznań, Muzeum Historii Polski, Instytut Pamięci Narodowej – Warszawa 2022
Seria: „Wokół Niepodległej”
ISBN: 978-83-953434-9-0 (WMN) ; 978-83-65248-68-8 (MHP) ; 978-83-8229-579-5 (IPN)
Oprawa: miękka
Liczba stron: 311

Powstanie Wielkopolskie 1918–1919 zadecydowało o powrocie kolebki państwa polskiego w granice odrodzonej Rzeczypospolitej. Zryw mieszkańców Poznańskiego to akt niepowtarzalny, choć przez długie lata mało znany poza Wielkopolską. Obchodzony 27 grudnia Narodowy Dzień Zwycięskiego Powstania Wielkopolskiego podkreśla i docenia triumf, który w ogromnym stopniu wpłynął na dzieje naszego narodu.

Praca zbiorowa pod redakcją Olafa Bergmanna ukazuje Powstanie Wielkopolskie w szerokiej perspektywie. Genezę wydarzeń z przełomu lat 1918-1919 autorzy 15 tekstów widzą w wydarzeniach i procesach poprzedniego stulecia, zaś skutki – w dziesięcioleciach po jego zwycięstwie.

Historia Polski, Historia powszechna,

1918 – Das letzte Kriegsjahr. Symposium 9.No(...)

Redakcja: Heeresgeschichtliches Museum Wien
Wydawca: Republik Österreich – Bundesminister für Landesverteidigung, Wiedeń 2019
Seria: „Acta Austro-Polonica”, Bd. 11
ISBN: 978-3-902551-89-4
Oprawa: miękka
Liczba stron: 287

Publikacja 1918 – Das letzte Kriegsjahr prezentuje artykuły napisane na podstawie referatów wygłoszonych podczas sympozjum o tej samej nazwie w listopadzie 2018 r. w wiedeńskim Heeresgeschichtliches Museum. Autorzy wystąpień skupili się na wybranych postaciach i wydarzeniach ostatniego roku I wojny światowej w Europie Środkowo-Wschodniej.

W sympozjum uczestniczyli również polscy badacze, którzy przybliżyli słuchaczom wypadki roku 1918 na ziemiach polskich. Ich wystąpienia także opublikowano w tomie pokonferencyjnym, m. in. Jerzy Gaul w swoim referacie ukazał postać Józefa Piłsudskiego – męża stanu i polityka, a Piotr Kubiak z Instytutu Zachodniego w tekście Der Großpolnische Aufstand 1918 – 1919. Ursachen, Verlauf und Folgen przedstawił dzieje Powstania Wielkopolskiego.

Historia Polski, Książki,

Utwory powstańcze / Roman Tadeusz Wilkanowicz

Autor: Wilkanowicz, Roman Tadeusz (1886-1933)
Wybór, opracowanie i wstęp: Kiec, Izolda
Wydawca: Instytut Kultury Popularnej, Poznań 2018
ISBN: 978-83-945698-9-1
Seria: Wielkopolskie mikrohistorie, t. 5
Oprawa: twarda
Liczba stron: 533

Tobie Polsko, ta kropla krwi wrzącej,
Tobie Polsko, tych naszych serc bicie,
Tobie każdy cień myśli gorącej,
Tobie wszystko, na śmierć i na życie!

Powyższe słowa często są przywoływane przy okazji obchodów kolejnych rocznic wybuchu Powstania Wielkopolskiego 1918-1919, jednak ich autor, Roman Tadeusz Wilkanowicz (1886-1933), pozostaje wciąż postacią mało znaną. Co więcej niejednokrotnie jest mylony z własnym synem, również Romanem Tadeuszem (1909-1944), który był grafikiem i uczestnikiem konspiracji okupacyjnej w Warszawie.

Przywrócenia pamięci Romana T. Wilkanowicza – powstańca wielkopolskiego, uczestnika wojny polsko-bolszewickiej 1919-1920, korespondenta wojennego, a zarazem poety, satyryka i dziennikarza – podjęła się Izolda Kiec, która w książce Utwory powstańcze zebrała jego rozproszone teksty. Obok wierszy oraz wspomnień i refleksji z okresu Powstania Wielkopolskiego w publikacji znalazły się również inne utwory patriotyczne, w tym elegie oraz teksty inspirowane postaciami wielkich Polaków. Zebrane utwory poprzedza obszerny rozdział wstępny autorstwa Izoldy Kiec, zatytułowany Bard wielkopolskiej wolności. Wykorzystując liczne odnalezione dokumenty oraz źródła drukowane, autorka wstępu zgłębia kontekst historyczny opublikowanych utworów, aby przywołać zapomniane fragmenty bogatej biografii Romana T. Wilkanowicza.

Książka wydana w serii Wielkopolskie mikrohistorie, okraszona na okładce satyrycznym wizerunkiem Wilkanowicza, przypomina o twórcy, który przedstawiając swoje racje w niepokorny, emocjonalny sposób, dążył do utworzenia wolnej, niepodległej i sprawiedliwej dla wszystkich Polski.