Browsing Tag

Ziemie Zachodnie i Północne

Repatrland
Historia Polski, Historia powszechna,

Repatrland ’45. Drogi Polaków na Ziemie Odz(...)

  • Autor:  Tomasz  Bonek
  • Wydawca:  Społeczny  Instytut  Wydawniczy  Znak,  Kraków  2025
  • ISBN:  978-83-8367-818-4
  • Oprawa:  twarda
  • Liczba stron:  347, [4]

Tomasz Bonek cytuje świadectwa przybyszów na Ziemie Zachodnie wywodzących się z różnych środowisk, którzy rzucają światło na codzienne życie w powojennym chaosie oraz konfrontuje ich relacje z dokumentacją archiwalną. Urodzony na Dolnym Śląsku autor udowadnia, że budowanie tożsamości narodowej i regionalnej po gwałtownym przesunięciu granic oraz migracji ludności jest długotrwałym i bolesnym procesem, który odbija się również na kolejnych pokoleniach.

Dziennikarz kładzie nacisk na indywidualne historie przesiedleń poszczególnych osób, przedstawiając trudności w adaptacji, budowaniu nowej tożsamości regionalnej i integracji w lokalnej społeczności, ukazując rzeczywistość pełną autentycznych ludzkich dramatów.

Dziedzictwo Kiec
Historia Niemiec, Historia Polski, Książki,

Dziedzictwo niemieckiego protestantyzmu w Polsce p(...)

  • Redakcja:  Olgierd  Kiec
  • Wydawca:  Centrum Badań Mniejszości Niemieckiej,  Fundacja Instytut Kultury Popularnej,  Opole,  Poznań  2023
  • Seria:  „Monografie i Studia – Centrum Badań Mniejszości Niemieckiej”,  15
  • ISBN:  978-83-966644-7-1 ; 978-83-967777-1-3
  • Oprawa:  miękka
  • Liczba stron:  640

Po ucieczce i wysiedleniach Niemców z Polski po II wojnie światowej pozostało ponad dwa tysiące opuszczonych parafii ewan­gelickich, przede wszystkim na Ziemiach Zachodnich i Północnych. Nie mogło to pozostać bez wpływu na tożsamość polskiego społeczeństwa, po wojnie niemal homogenicznego pod względem etnicznym i religijnym.

Kwestia traktowania majątku poewangelickiego po 1945 r. była dotąd przed­miotem badań głównie w kontekście postępowania z kościołami i cmentarzami. Naukowcy prowadzący badania w ramach projektu Dziedzictwo niemieckiego protestantyzmu w Polsce po 1945 roku. Polityka – własność – pamięć i tożsamość poszerzyli zakres zainteresowań, łącząc różne ujęcia i wykraczając poza badanie dziedzictwa materialnego.

Polak Karp 2
Aktualności, Historia Polski,

Kościoły i ich wyposażenie na terenie gmin: Lip(...)

  • Autorzy:  Anna  Polak,  Paweł  Karp
  • Wydawca:  Firma  Reklamowa  GRAF  MEDIA,  Zielona  Góra  2024
  • ISBN:  978-83-971079-5-3
  • Oprawa:  twarda
  • Liczba stron:  102

Anna Polak i Paweł Karp kontynuują badania nad dziedzictwem kulturowym ziem przyłączonych do Polski po 1945 roku. Autorzy przeprowadzili kolejne prace terenowe, dokumentując stan obecny i straty poniesione w wyposażeniu świątyń.

Publikacja dotycząca kościołów na Ziemiach Zachodnich prezentuje efekty badań na terenie powiatu żarskiego (gminy: Lipinki Łużyckie i Przewóz) oraz powiatu krośnieńskiego (gmina Gubin). Praca zawiera obszerny materiał fotograficzny, obejmujący zarówno zdjęcia archiwalne – m. in. ze zbiorów Instytutu Zachodniego –  jak i wykonane współcześnie przez autorów.

Niedopolska
Aktualności, Historia Polski, Historia powszechna,

Niedopolska. Nowe spojrzenie na Ziemie Odzyskane

  • Autor:  Sławomir  Sochaj
  • Wydawca:  Wydawnictwo  Filtry,  Warszawa  2024
  • ISBN:  978-83-68180-23-7
  • Oprawa:  miękka
  • Liczba stron:  252, [3]

Przesunięcie granic państwa polskiego w 1945 roku przyniosło skutek w postaci jednej z największych migracji Europy. Jednak pełna integracja nowych ziem ze starymi wciąż napotyka na przeszkody.

Potomek przesiedleńców, Sławomir Sochaj, odkrywa różnice między Polską poniemiecką a popolską. Dziennikarz i politolog zastanawia się, w jakim stopniu historia Ziem Odzyskanych może stanowić dziś lekcję dla Europy stojącej w obliczu nowych masowych migracji.

Ćwiek Ziemie
Aktualności, Historia Polski,

Ziemie. Historie odzyskiwania i utraty

  • Autor:  Karolina  Ćwiek-Rogalska
  • Wydawca:  Wydawnictwo  RN,  Warszawa  2024
  • ISBN:  978-83-972751-0-2
  • Oprawa:  twarda
  • Liczba stron:  430, [2]

Karolina Ćwiek-Rogalska przedstawia powojenne dzieje Ziem Zachodnich i Północnych na tle wydarzeń politycznych i ówczesnej propagandy oraz analizuje kwestie budowy pamięci, mitów i ich dekonstrukcji. Używając terminów obszary post-przesiedleniowe oraz poniemieckość, autorka opisuje miejsca, w których doszło do zmian demograficznych.

W książce Ziemie. Historie odzyskiwania i utraty wykorzystane zostały nie tylko dokumenty i pamiętniki, ale również relacje ustne, co pozwoliło oddać głos zarówno dawnym mieszkańcom, jak i nowym osadnikom, w tym wysiedlonym ze wschodu, a także żołnierzom szturmującym Wał Pomorski oraz urzędnikom reprezentującym nowe władze.

80 lat PZ
Aktualności, Czasopisma, Historia Polski, Najnowsze publikacje Instytutu Zachodniego,

80 lat „Przeglądu Zachodniego”. Antologia, T.(...)

  • Redakcja:  Natalia  Jackowska,  Krzysztof  Malinowski
  • Wybór tekstów:  Radosław  Grodzki,  Natalia  Jackowska,  Jadwiga  Kiwerska,  Piotr  Kubiak,  Krzysztof  Malinowski,  Maria  Wagińska-Marzec
  • Wydawca:  Wydawnictwo  Instytutu  Zachodniego,  Poznań  2024
  • Seria:  Biblioteka  „Przeglądu  Zachodniego”,  nr 23
  • ISBN:  978-83-66412-84-2 (T. 1-2)
  • Oprawa:  miękka
  • Liczba stron:  605 + 707

Pierwszy numer „Przeglądu Zachodniego” – z lipca 1945 roku – był poświęcony w całości tematyce Ziem Zachodnich, co wskazywało ówczesny kierunek zainteresowań badawczych młodej placówki naukowej. Po przełomie politycznym w 1956 roku w czasopiśmie nastąpił zwrot ku problematyce niemieckiej, w tym ku relacjom polsko-niemieckim. Przełom demokratyczny roku 1989 pozwolił na dalsze rozszerzenie tematyki badań już bez krępującej wolność cenzury.

Dwutomowa antologia 80 lat „Przeglądu Zachodniego” zawiera subiektywny skrót dziejów czasopisma wydawanego od dziesięcioleci przez Instytut Zachodni. Autorzy obecnego wyboru tekstów zapraszają do odkrywania na kartach „Przeglądu Zachodniego” zawiłości minionych dekad.

Ambulans
Historia Polski, Książki,

Ambulans jedzie na wieś. Śladami wędrownych wyr(...)

  • Autor:  Aleksandra  Kozłowska
  • Wydawca:  Wydawnictwo  Znak,  Kraków  2024
  • ISBN:  978-83-240-6693-3
  • Oprawa:  miękka
  • Liczba stron:  397, [3]

Aleksandra Kozłowska, która wyrusza śladami wędrownych stomatologów z czasów wczesnego PRL-u, przybliża portret powojennej wsi, obyczajów, przesądów oraz warunków zdrowotnych, w jakich żyli ludzie m. in. na Ziemiach Odzyskanych. W pierwszych latach po II wojnie światowej ambulanse stomatologiczne wyposażone w podstawowy sprzęt medyczny docierały do odległych miejsc, w których nie funkcjonowały ośrodki zdrowia.

Reportaż ukazuje, jak wyglądała wówczas praca młodych stomatologów w małych miejscowościach. Świeżo upieczeni dentyści byli tam jedynymi przedstawicielami zawodów medycznych, dlatego nieraz musieli się wcielić w rolę chirurga lub położnika, a także uczyć mieszkańców podstawowych zasad higieny.

LEAD Technologies Inc. V1.01
Historia Polski, Historia powszechna,

Przesiedleńcy. Wielka epopeja Polaków, 1944-1946(...)

  • Autor:  Grzegorz  Hryciuk
  • Wydawca:  Wydawnictwo  Literackie,  Kraków  2023
  • ISBN:  978-83-08-08322-2
  • Oprawa:  twarda
  • Liczba stron:  657, [6]

Przesiedleńcy to opowieść o ponad 800 tysiącach Polaków wysiedlonych po II wojnie światowej z południowo-wschodnich ziem II Rzeczypospolitej na ziemie poniemieckie. Jest to też relacja o bezpowrotnie utraconym świecie i wojennej pożodze, o brutalnym rozstaniu z ukochaną małą ojczyzną i ciągnącej się tygodniami podróży przez Polskę w bydlęcych wagonach.

Wrocławski historyk przedstawia wydarzenia i osobiste wspomnienia wysiedlonych, przywracając pamięć o ich epopei, zapomnianej w wirze wielkiej historii.

Odrzania
Historia Polski, Książki,

Odrzania. Podróż po Ziemiach Odzyskanych

  • Autor:  Zbigniew  Rokita
  • Wydawca:  Społeczny  Instytut  Wydawniczy  Znak,  Kraków  2023
  • ISBN:  978-83-240-9647-3
  • Oprawa:  twarda
  • Liczba stron:  311, [2]

Odrzania – tak nazywa autor tereny włączone do Polski po II wojnie światowej. Zbigniew Rokita traktuje tę nazwę jako termin kulturowy, a nie geograficzny.

Pisząc o ziemiach poniemieckich Rokita skupia się na osadnikach, którzy tam zamieszkali w efekcie powojennej wymiany ludności. Opowieść o nich autor zaczyna od lat powojennych, prowadząc ją aż do teraźniejszości, a Ziemie Odzyskane stają się pretekstem do przyjrzenia się konstruowaniu i dekonstrukcji pamięci.

Sakson Mazur
Historia Polski, Książki,

Andrzej Sakson. Mazur z wyboru

  • Autor:  Martyna  Siudak
  • Wydawca:  Oficyna  Retman,  Dąbrówno  2023
  • ISBN:  978-83-62552-43-6
  • Oprawa:  twarda
  • Liczba stron:  189, [3]

Publikacja  Andrzej Sakson. Mazur z wyboru  to reportaż biograficzny, w którym losy głównego bohatera stają się drogą do przybliżenia czytelnikom sprawy mazurskiej. Autorka porusza temat mniejszości narodowych i etnicznych zamieszkujących Ziemie Zachodnie i Północne.

Oparta na rzetelnej kwerendzie tekstów naukowych oraz wywiadach z bohaterem i jego otoczeniem książka ukazuje nie tylko biografię i drogę naukową związanego przez wiele lat z Instytutem Zachodnim profesora Andrzeja Saksona, ale także jego ustalenia naukowe. Interesująca opowieść o tożsamości Mazurów wybrzmiewa tu przez pryzmat badacza tej społeczności.

Starsze