Browsing Category

Historia Polski

Balcer Wojciechowski
Historia Polski, Najnowsze publikacje Instytutu Zachodniego, Zasoby archiwalne,

“Drugą osobą, która zaciążyła na moim (...)

  • Opracowanie i edycja:  Szymon  Bauman
  • Wydawca:  Instytut  Zachodni,  Poznań  2025
  • Seria:  „Biblioteka  Przeglądu  Zachodniego”  nr 24
  • ISBN:  978-83-68457-04-9
  • Oprawa:  miękka
  • Liczba stron:  237, [1] s., [34] s. tablic

Korespondencja między uczonymi, na którą składają się 133 listy, w tym kartki i pocztówki, dokumentuje życie dwóch polskich historyków XIX i XX wieku. Prezentowane listy uzupełniają znany dotąd obraz tych badaczy, utrwalony poprzez działalność naukową, opracowania i wspomnienia. Dialog epistolograficzny ukazuje relację, jaką Oswald Balzer i Zygmunt Wojciechowski stworzyli jako nauczyciel i uczeń oraz stanowi doskonałe źródło poznania ich prywatnej rzeczywistości − myśli i postępowania, a także planów i refleksji.

Dziedzictwo Kiec
Historia Niemiec, Historia Polski, Książki,

Dziedzictwo niemieckiego protestantyzmu w Polsce p(...)

  • Redakcja:  Olgierd  Kiec
  • Wydawca:  Centrum Badań Mniejszości Niemieckiej,  Fundacja Instytut Kultury Popularnej,  Opole,  Poznań  2023
  • Seria:  „Monografie i Studia – Centrum Badań Mniejszości Niemieckiej”,  15
  • ISBN:  978-83-966644-7-1 ; 978-83-967777-1-3
  • Oprawa:  miękka
  • Liczba stron:  640

Po ucieczce i wysiedleniach Niemców z Polski po II wojnie światowej pozostało ponad dwa tysiące opuszczonych parafii ewan­gelickich, przede wszystkim na Ziemiach Zachodnich i Północnych. Nie mogło to pozostać bez wpływu na tożsamość polskiego społeczeństwa, po wojnie niemal homogenicznego pod względem etnicznym i religijnym.

Kwestia traktowania majątku poewangelickiego po 1945 r. była dotąd przed­miotem badań głównie w kontekście postępowania z kościołami i cmentarzami. Naukowcy prowadzący badania w ramach projektu Dziedzictwo niemieckiego protestantyzmu w Polsce po 1945 roku. Polityka – własność – pamięć i tożsamość poszerzyli zakres zainteresowań, łącząc różne ujęcia i wykraczając poza badanie dziedzictwa materialnego.

Wielojęzyczność 3
Aktualności, Historia Polski, Historia powszechna,

Wielojęzyczność w przestrzeni publicznej. Ślą(...)

  • Redakcja  naukowa:  Małgorzata  Mieczkowska,  Agnieszka  Misiurska,  Piotr  Pałys
  • Wydawca:  Instytut  Śląski,  Opole  2025
  • ISBN:  978-83-7126-458-0
  • Oprawa:  miękka
  • Liczba stron:  332

Problem wielojęzyczności i związanej z nią wielokulturowości stanowi ważny element historii i współczesności wielu regionów, w tym sąsiadujących ze sobą Śląska i Łużyc. Regiony te położone na styku Polski, Niemiec i Czech były pod względem językowym różnie traktowane przez władze państwowe.

Publikacja pod redakcją Małgorzaty Mieczkowskiej, Agnieszki Misiurskiej i Piotra Pałysa zawiera kilkanaście artykułów na temat funkcjonowania szkolnictwa mniejszości narodowych i etnicznych. Autorzy tekstów poruszają zagadnienia tak historyczne, jak i współczesne, dotyczące polityki państw w odniesieniu do edukacji mniejszości oraz nowych wyzwań wobec uczniów-uchodźców.

Przejścia
Historia Niemiec, Historia Polski,

Przejścia. Exodus cywilów we Wrześniu ’39(...)

  • Autor:  Bartłomiej  Noszczak
  • Wydawca:  Instytut Pamięci Narodowej,  Warszawa  2025
  • ISBN:  978-83-8376-169-5
  • Oprawa:  miękka
  • Liczba stron:  304, [16] s. tablic

Bartłomiej Noszczak przybliża mało znane zjawisko masowych ucieczek ludności cywilnej na terenie Polski, spowodowanych błyskawicznymi zwycięstwami Wehrmachtu w pierwszych dniach II wojny światowej. Rzesze cywilnych uciekinierów zaludniały wtedy drogi i bezdroża II Rzeczypospolitej.

Autor koncentruje się na doświadczeniach zwykłych ludzi, przybliżając ich emocje, decyzje oraz świadectwa o terrorze, które miały wpływ na szerzenie się wśród uciekinierów paniki utrudniającej przemieszczanie się wojsk polskich.

Polak Karp 2
Aktualności, Historia Polski,

Kościoły i ich wyposażenie na terenie gmin: Lip(...)

  • Autorzy:  Anna  Polak,  Paweł  Karp
  • Wydawca:  Firma  Reklamowa  GRAF  MEDIA,  Zielona  Góra  2024
  • ISBN:  978-83-971079-5-3
  • Oprawa:  twarda
  • Liczba stron:  102

Anna Polak i Paweł Karp kontynuują badania nad dziedzictwem kulturowym ziem przyłączonych do Polski po 1945 roku. Autorzy przeprowadzili kolejne prace terenowe, dokumentując stan obecny i straty poniesione w wyposażeniu świątyń.

Publikacja dotycząca kościołów na Ziemiach Zachodnich prezentuje efekty badań na terenie powiatu żarskiego (gminy: Lipinki Łużyckie i Przewóz) oraz powiatu krośnieńskiego (gmina Gubin). Praca zawiera obszerny materiał fotograficzny, obejmujący zarówno zdjęcia archiwalne – m. in. ze zbiorów Instytutu Zachodniego –  jak i wykonane współcześnie przez autorów.

Człowiek twórcą
Aktualności, Historia Polski, Historia powszechna,

Człowiek twórcą historii, T. 1-8

  • Redakcja naukowa:  Cezary  Kuklo,  Wojciech  Walczak
  • Wydawca:  Uniwersytet  w  Białymstoku,  Białystok  2024
  • Oprawa:  twarda
  • Liczba stron:  735 + 577 + 681 + 780 + 426 + 303 + 354 + 287

W dniach 17-20 września 2024 roku w Białymstoku w 100-lecie przekształcenia Towarzystwa Historycznego z siedzibą we Lwowie w Polskie Towarzystwo Historyczne, odbył się XXI Powszechny Zjazd Historyków Polskich. Hasło Zjazdu Człowiek twórcą historii wskazywało na znaczenie i wpływ działalności ludzkiej na kształtowanie rzeczywistości na przestrzeni dziejów.

Obrady Zjazdu koncentrowały się wokół sześciu głównych zagadnień: człowiek i praca w procesie modernizacji społecznej i gospodarczej, Rzeczpospolita polsko-litewska w Europie wczesnonowożytnej, społeczeństwo wobec wyznań nowoczesności, społeczeństwo Europy Środkowo-Wschodniej w XX w., warsztat nowoczesnego humanisty historyka na progu XXI w. oraz miejsce historii w edukacji humanistycznej w XXI w.

Wszystkie wygłoszone referaty zostały opublikowane w ośmiotomowym zbiorze pod tytułem Człowiek twórcą historii.

Deutschland u. Polen
Historia Niemiec, Historia Polski, Stosunki międzynarodowe,

Deutschland und Polen. Die Geschichte der amtliche(...)

  • Autorzy:  Enrico  Seewald,  Urs  Unkauf
  • Wydawca:  BeBra  Wissenschaft  Verlag,  Berlin  2025
  • ISBN:  978-3-95410-303-4
  • Oprawa:  twarda
  • Liczba stron:  463, [1]

W ponadtysiącletniej historii stosunków sąsiedzkich między Niemcami a Polską były nie tylko okresy wojny, ale także różne formy porozumienia i wymiany na polu politycznym oraz kulturalnym, gospodarczym i prawnym.

Publikacja omawia stosunki niemiecko-polskie z perspektywy historii dyplomacji oraz instytucji i osób, które ją tworzyły od średniowiecza do współczesności. Autorzy koncentrują się na informacjach o najważniejszych protagonistach kontaktów dyplomatycznych i opisach ich działalności. Całość uzupełnia osobisty esej Markusa Meckela, pierwszego niekomunistycznego ministra spraw zagranicznych NRD, rzecznika pojednania polsko-niemieckiego.

Okupowane gospodarki
Historia Niemiec, Historia Polski, Historia powszechna,

Okupowane gospodarki. Historia gospodarcza Europy (...)

  • Autorzy:  Hein  Klemann,  Siergiej  Kudriaszow
  • Wydawca:  Instytut  Pileckiego,  Warszawa  2024
  • ISBN:  978-83-67326-44-5
  • Oprawa:  twarda
  • Liczba stron:  631, [1]

Publikacja Okupowane gospodarki analizuje niemiecką politykę gospodarczą w podbitych krajach europejskich w czasie II wojny światowej. Autorzy ukazują podobieństwa i różnice w traktowaniu przez okupanta Francuzów i Polaków, Czechów i Belgów, Rosjan i Holendrów.

III Rzesza każdorazowo stawała przed wyborem między rabowaniem zajmowanych ziem a wykorzystaniem ich gospodarki w celu zaspokajania własnych potrzeb. Dokonywane wybory nie tylko różniły się w zależności od kraju, lecz także zmieniały w czasie wojny.

Ciągłość i przełom
Historia Niemiec, Historia Polski, Stosunki międzynarodowe,

Ciągłość i przełom. Stosunki polsko-niemiecki(...)

  • Autorzy:  Markus  Krzoska,  Paweł  Zajas
  • Wydawca:  Wydawnictwo  Centrum  Studiów  Niemieckich  i  Europejskich  im. Willy’ego Brandta  Uniwersytetu  Wrocławskiego,  Wrocław  2024
  • Seria:  „Polska – Niemcy:  Wspólna  Historia”,  t. 5
  • ISBN:  978-83-66810-35-8
  • Oprawa:  twarda
  • Liczba stron:  415

Autorzy ukazują trudną odbudowę relacji polsko-niemieckich na wojennych zgliszczach. Stosunki Polski z NRD były w rzeczywistości dalekie od oficjalnego socjalistycznego braterstwa, a RFN uznała przesuniętą na zachód granicę dopiero 25 lat po zakończeniu wojny.

Impulsy do budowania wzajemnych relacji pojawiały się i rozwijały wewnątrz społeczeństwa obywatelskiego. Kultura i literatura nierzadko przejmowały funkcję dyplomacji. Markus Krzoska i Paweł Zajas przypominają uczestników żmudnie budowanego dialogu – osoby i instytucje pracujące na rzecz zbliżenia i pojednania.

Na środkowym pasie
Historia Niemiec, Historia Polski, Zasoby archiwalne,

Na środkowym pasie latem trawa była wysoka

  • Autor:  Agata  Ciastoń
  • Wydawca:  Wydawnictwo  Warstwy,  Wrocław  2024
  • ISBN:  978-83-67186-22-3
  • Oprawa:  miękka
  • Liczba stron:  263, [1]

Publikacja albumowa Na środkowym pasie latem trawa była wysoka jest zwieńczeniem projektu Od Bundesautobahn 4 do autostrady A4 i z powrotem. Zgromadzone fotografie archiwalne i współczesne przedstawiają autostradę A4, a w szczególności jej odcinek między Jędrzychowicami a Wrocławiem.

Agata Ciastoń postrzega poniemiecką arterię jako zjawisko kulturowe rzucające światło na nasze postrzeganie samych siebie i na punkt historii, w którym się znajdujemy. Autorka wraca do upalnego lata na Dolnym Śląsku pod koniec lat pięćdziesiątych, wyjątkowo mroźnej zimy 1945 roku, do III Rzeszy oraz Polski czasów PRL, przypominając odległe od siebie zdarzenia i osoby, które połączyła autostrada.